Mitra Global CMS
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
 
p (19).jpg
 
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
Mitra Global CMS
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
 
   
 
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
 

منوی اصلی

آمار سایت

اوقات شرعی



تاريخ روز

 
شنبه
آبان
1393
10
 
    
نقش آب در پرورش دام و طیور2 نسخه PDF چاپ ارسال به دوست
نگارش یافته توسط سيد جعفر نوري   
02 خرداد 1388 ساعت 07:12

کیفیت آب

کیفیت آب یک موضوع مهم در تولید و سلامت دامها است. پنج معیار در سنجش کیفیت آب ، هم در انسان هم در حیوان مورد توجه قرار دارند :

1. خواص ارگانولپتیک (بو و طعم)،

2. خواص فیزیکی شیمیایی (PH ، مواد جامد محلول، اکسیژن محلول و سختی)،

3. وجود ترکیبات سمی (فلزات سنگین، مواد معدنی سمی، فسفاتهای آلی و هیدروکربنها ).

4. وجود ‏املاح یا ترکیبات اضافی (نیتراتها ، سدیم، سولفاتها، آهن)

5. وجود باکتریها

» بو و طعم :آب آشاميدني نبايد بو و طعم نامطلوبی داشته باشد، بو و طعم آب مربوط به املاح معدنی و يا مواد آلی موجود در آن است.
» خواص فیزیکی شیمیایی : آب آشاميدني بايد بی رنگ ، زلال و شفاف باشد. تيره بودن آب به دليل معلق بودن مواد غير ضروری مانند ماسه ريز ، رس ، جلبك و موجودات زنده در آن است و باعث تيرگي مي شوند آب مناسب باید PH بین 5/6 تا 8 (به طور طبیعی 7) داشته باشد ، وجود گازهايي از قبيل هيدروژن ، سولفور و انيدريد كربنيك در آب ايجاد اسيديته نموده و PH آب را پايين مي‌ آورد و در نتيجه باعث زنگ زدگي و خوردگي لوله ها مي شود. آبهای که PH کمتر از 5/5 دارند و اسیدی ترند اسیدوز را تشدید می کنند ، از سویی آب قلیایی با PH بیشتر از 5/8 آلکالوز ملایم ایجاد میکند . مواد جامد غیر محلول در آب را هم باید مورد نظر داشت. برخی مناطق دارای آب آهکی و پاره ای دیگر آب گچی و ... هستند که تمام این موارد تا حدودی قابل تحمل بوده که بیش از یک میزان خاصی ، مسموم کننده خواهد شد.
» وجود ترکیبات سمی : مواد محلول در آب ممکن است علاوه بر مضر بودنشان ، موجب تغیر فرمول غذائی یا جیره مصرفی شوند و یا ممکن است آب را غیر قابل مصرف سازند
 

· گاوهای شیری بالغ می توانند بعد از مدتی به مقادیر بالای سولفات موجود در آب ( 2500‏تا 2000PPM ) عادت نمایند. نکته دیگر در مورد املاح و مواد معدنی موجود در آب این است که سطوح زیاد سولفات و منیزیم در آب ، باعث اسهال گاو می شود و سطح نیاز به سلنیوم و ویتامین E را افزایش می دهد. از طرفی اگر آهن زیادی در آب وجود داشته باشد ، نیاز به مس بیشتر می شود. گاوهای بومی نسبت به گاوهای اصلاح شده تحمل بیشتری به مصرف آب های دارای ناخالصی دارند. ولی ، گاوهای گوشتی اصلاح نژاد شده و غیر بومی که به مناطق مختلف برده می شوند و به پروار بسته می شوند به ناخالصی های آب حساس تر از بقیه هستند.

· ضد عفونی کردن آب با کلر (تا 220 PPM ) هیچ پیامد حادی ندارد لیکن در مقادیر 50 تا‏100 PPM ‏خوش خوراکتر است.
· وجود آهن در آب به دلیل امکان ترکیب شدن آن با فسفر و ایجاد نمکهای غیر محلول ممکن است کمی مساله ساز باشد. منابع آب حاوی بیش از , 3PPM ‏آهن باید آهن زدایی شوند.
· انجام تست هایی برای اطمینان از نبودن وجود حشره کش در آب ، هر از چند گاهی توصیه می شود .
· سختی آب : سختی در کل بر حسب مجموعی از کلسیم و منیزیم گزارش شده در مقادیر معادل کربنات کلسیم بیان می شود . کلیسم و منیزیم موجود در آب برای سلامتی حیوان مضر نیست لیکن به جیره غذایی مواد معدنی اضافه می کنند. که در جیره بایستی مد نظر قرار گیرد . طبقه بندی سختی در جدول زیر نشان داده شده است .
جدول سختی آب
طبقه بندی
سختی – میلی گرم در لیتر
نرم
60 – 0
سختی متوسط
120 – 61
سخت
180 – 121
بسیار سخت
بیش از 180
» وجود ‏املاح یا ترکیبات اضافی :
الف ، نیترات : برای مصرف انسان ، مقدار ازت نیتراتی که بعنوان ماکزیمم حد مجاز در نظر گرفته شده است 10 ‏قسمت در میلیون میباشد .
مقادیر زیاد ازت نیتراتی ممکن است سمی باشد و مقادیر کمتر ممکن است در مورد استفاده قرارگرفتن ویتامین A ‏ و مواد غذائی دیگر مزاحمت ایجاد نماید . آبی که دارای 50 قسمت در میلیون و یا بیشتر ازت نیتراتی باشد ، هیچوقت نباید برای مصرف طیور توصیه گردد ، و مقدار کمتراز آن هم خطرناک میباشد وجود ترکیبات نیترات - نیتروژن ‏ ‏بیش از 100 PPM ، به خصوص برای حیوانات جوان خطرناک است .
جدول نیترات درآب
نیترات NO3
( میلی گرم در لیتر)
نیتروژن نیتراتی (NO3-N)
( میلی گرم در لیتر )
دستورالعمل
44 – 0
10 - 0
بی خطر برای مصرف نشخوار کننده گان
132- 45
20 – 10
کاملا بی خطر در جیره های متوازن با نیترات پایین خوراک
220- 133
40 – 20
‏ میتواند مضر باشد اگر برای مدتهای طولانی مصرف شود
660 – 221
100 – 40
گاوها در خطرند ، و احتمال مرگ وجود دارد.
661
100
با خطر مرگ احتمالی، نباید به عنوان یکی از منابع آب به کار رود.
 
ب ، نمک : نکته دیگر در پیرامون مقدار ناخالصی های موجود در آب به طور ویژه نمک است. حد قابل ‏تحمل نمک در آب برای گاوهای در حال رشد ، 1 درصد بوده (این حالت ، منوط به آن است که آب ، به طور آزاد در اختیار تلیسه ها باشد)و اگر این مقدار به 1.2‏درصد افزایش یابد ، به ناچار مقدار مصرف آب توسط گاو بالا می رود تا بتواند سدیم اضافی را با ادرار دفع کند. بیشتر از این مقدار اگر نمک در آب وجود داشته باشد ، باعث کاهش مصرف آب شده‏و در نهایت ، مقدار 2 درصد نمک در آب باعث مسمومیت شده ، و نشانه های چنین مسمومیتی، افت اشتها و کاهش وزن گاواست البته ، این نوع مسمومیت، با عمومیت رایج ناشی از زیاده روی در مصرف آب که پس از یک دوره بی آبی در حیوان ایجاد می شود ، متفاوت است، در چنین حالتی بدن بی آب شده و قسمت مایع خون گاو کمتر از بخش جامد آن می شود که این حالت را آنهیدرمیا ( کم آبی خون یا غلیظ شدن خون ) می گویند.
بر اساس بررسیهای انجام شده هنگام استفاده از آبی که 0.5 تا 0.65 درصد کلرید سدیم ‏داشت از میزان مصرف خوراک ، کاسته شد. اگر هر دو روز یک بار و یا روزی یک مرتبه ، به گاوها از آبی بدهیم که دارای 1 %‏´ نمک است و در ضمن گاوها به طور وعده ای به چنین آبی دسترسی داشته باشند، گاوها از خوردن چنین آبی خودداری می کنند. به نظر می رسد ،هرچه دسترسی گاوها به آب بیشتر شود، نسبت به زمانی که آب را به صورت وعده ای دریافت می کنند تحمل آنها به شوری آب بیشتر می شود و در حالا تی که به صورت وعده ای طی ساعات معینی از روز آب می خورند ، حساسیت بیشتری به شوری آب نشان می دهند. یادآور می شود، که نمک های موجود در آب تنها به کلرید سدیم منحصر نبوده و دیگر نمکهای معدنی از جمله نمک های سولفات باید در نظر گرفته شود .در مقایسه با نمک های کلراید، به نظر میرسد که نمک های سولفات مضرتر هستند . اگر نمک معمولی ( کلرور سدیم ) در آب زیاد ‏باشد ، در تنظیم کردن مواد جیره غذائی بایستی نمک موجود در آب را مورد توجه قرار داد.
» وجود باکتریها : آ‏ب باید عاری از باکتریهای مضر ، مواد جامد قابل حل و یا شناوراضافی باشد . باکتریهای بیماری زا معمولا از راه زهکش سطحی وارد آب میشوند تعداد باکتری ها (مثل کلی فرم) باید کمتر از 1000کلنی در هر 100 میلی لیتر باشد.کیفیت آب مصرفی از لحاظ بهداشتی را نباید نادیده انگاشت و همیشه آبخوری مناسب در دسترس دامها باشد درصورت عدم دسترسی دام به آبخوری ، ممکن است از آبگیرهای موجود در اصطبل که به احتمال زیاد با ادرار دام ها آلوده هستند ، آب بخورد که در این صورت ، ممکن است به بیماری های روده ای مبتلا شود .‏نباید اجازه داده شود که در آبخوریها کپک رشد نماید زیرا بعضی ازکپک ها مواد سمی قارچی تولید مینمایند .
 
میزان دمای آب مورد مصرف دامها:
 
به دمای آبی که به گاو گوشتی داده می شود، باید توجه خاص داشت در فصل زمستان بایستی از یخزدگی آب جلو گیری کرد ، اگر در هوای سرد آب مورد مصرف گاو را گرم کنیم ، مصرف آن توسط گاو بیشتر می شود در این شرایط نباید آب را خیلی گرم کرد که قابل مصرف دام نباشد ; بلکه گرمی آب بایستی اندکی بیشتر از دمای محیط اطراف دام باشد. برعکس این موضوع ، یعنی اگر هوا گرم بود آب مورد مصرف دام در آبشخورها هم گرم می شود و گاو هرچه آب بنوشد ، تشنگیش برطرف نشده و همچنان به آب خوردن خود ادامه خواهد داد تا جای که ممکن است حجم زیادی از دستگاه هضم دام از آب پر شده و اختلالات متابولیک ایجاد نماید .
در این حالت، باید کاری کنیم که گاو با خوردن مقدار کمی آب به میزان نیاز طبیعی خود رسیده و سیرآب شود. در این شرایط ، شاید تنها کاری که می توان کرد، خنک کردن آب است . زیرا حیوان از دو جنبه به آب نیاز دارد. یک جنبه نیازهای است که در سطح سلولی بوده و واکنش های متابولیکی دام را برطرف می کند و جنبه دیگر هم آن که دام برای خنک کردن دهان و سایر نقاط دستگاه گوارشی از جمله شکمبه، آب می نوشد. در حالتی که آب گرم باشد ، ممکن است که به ظاهر نیاز اول دام با خوردن آب گرم برطرف شود، ولی واقعیت آن است که نه تنها نیاز دوم (خنک کردن دستکاه هضم) بلکه نیاز اول هم یعنی آب از جنبه متا بولیکی برآورده نشده است. چرا که وقتی گاو در خوردن آب افراط می کند ، حجم زیادی از شکمبه اش از آب پر شده و اعمال جذب آب و سایر مرا حل بعد از آن ، هم مختل می ماند و گویی دام اصلا آبی نخورده و بیشتر آن بسرعت دفع می شود.
همانطور که اشاره شد، برای رفع این مشکل باید آب را خنک کرد ، در دمای بالای 30 ‏درجه سانتی گراد ، اگر دمای آب را از 31 درجه به 18.3 ‏درجه بکاهیم ، مقدار مصرف آن کمتر شده (به اندازه 4.5- 3.6 لیتر در روز) و به دنبا‏ل آن از سرعت تنفس هم کاسته شده (به اندازه 12- 10 درصد ) و گاو له له کمتری برای خنک کردن خود می کند و در نهایت سرعت رشد دام به انداز 36 % بیشتر خواهد شد. وقتی که گفته می شود که مقدار مصرف آب کمتر می شود ، به این معنا نیست که گاو رغبت کمتری به مصرف آب دارد بلكه به معنای آن است که گاو با نوشیدن آب کمتر، سیرآب شده و در مقدار مصرف آب خنک نسبت به مصرف آب گرم ، زیاد روی نمی کند .
 
تصفیه آب آشامیدنی
امروزه در اغلب کشورهای جهان دستگاههای تصفیه کننده آب آشامیدنی ‏قابل حمل و نقل تهیه شده و مورد استفاده مردم قرار میگیرد . تصفیه کننده های شیمیایی نظیر کلرین ، یدین ،آمونیاک واشعه ماوراء بنفشی نمونه این قبیل تصفیه کننده ها میباشند. ‏تصفیه کننده کلرین در سطح پایین و معمولا 3 تا 10 قسمت در میلیون مورد استفاده قرار میگیرد اثر یدین روی قارچ از نظر خواص میکرب کشی که دارد در مقایسه با کلرین بیشتر میباشد ،استفاده از تصفیه کنندهای شیمیایی بایستی در طول مسیر آب صورت گیرد.
تاثیر لجن در آب آبشخوار از نظر آلودگی میکربی ممکن است در طیور سبب نقصان تولید تخم مرغ گردد و بعضی مواقع سبب ، بروز اسهال خفیف در مرغان تخم گذار میشود که مرغدار متوجه این موضوع نمیشود البته این اشکال همواره برای کلیه مرغان وجود دارد اما درمرغانی که بااستفاده ازسیستم قفس نگهداری میشوند اثر بیشتری دارد آبهای که از نظر میکروبی آلودگی ندارند در سلامتی و رشد طیور تاثیر بسزای خواهند داشت.
‏‏ در مواقع استعمال کلرین باید توجه داشت که نمیشود بطور ناگهانی در یک گله مرغ از کلرین زیاد استفاده نمود زیرا مختصر ناراحتی که در این رابطه در طیور ایجاد شود میل آشامیدن آب را در آنها پائین میاورد و به همین دلیل ابتدا مرغها ،از کلرین 3 تا 5 قسمت درمیلیون استفاده میکنند وبعد بتدریج میزان کلرین را بمنظور کنترل آبشخوری که دارای لجن میباشد افزایش میدهند ، برای سنجش کلرین از کیتهای مخصوصی که در بازار وجود دارد استفاده مینمایند .
میزان ید مصرفی 12 قسمت در میلیون میباشد و درصورت لزوم تا 25 قسمت در میلیون نیز میتوان استفاده نمود و نظر به ارزانی آن بایستی قبل از هرچیز سعی نمود از این ماده استفاده شود بخصوص در مواقعی که آلودگی قارچی حادث میشود بخاطر اثری که روی قارچ دارد استعمال آن الزام آور است .
 
خلاصـــــــه
آب موجود در بدن حیوان در دو بخش داخل سلولی و خارج سلولی وجود دارد که میزان آن در بدن بر اساس نوع دام ،سن و مرحله رشد متفاوت است . مقدار مصرف آب در دام و طیور به عوامل مختلفی از جمله نژاد ، وزن ، سن ، دمای محیط ، مدت زمان دسترسی به آب ، دمای آب ، نوع تولید ، میزان تحرک دام ، مقدار مصرف غذا و ... بستگی دارد .
قابلیت دسترسی و کیفیت آب برای سلامت و توان تولیدی حیوان بسیار مهم است که بر اساس عواملی از جمله PH ، طعم و بو ، وجود املاح یا ترکیبات سمی سنجیده شده و هر یک به نوبه خود در میزان مصرف و جذب و دفع آب در بدن حیوان و رشد و تولید آن تاثیر گذار هستند . جذب آب در قسمتهای مختلف دستگاه گوارش و همچنین دفع آب از راه ادرار ، مدفوع ، ششها ، عرق بصورت دوره ای و پیوسته و تحت تاثیر شرایط مختلف تغذیه ، دمای محیط ، و بسته به نوع خوراک مصرف شده صورت می گیرد.
در مصرف آب بایستی وجود بعضی از آلودگی ها نظیر نیترات ، کلرور سدیم و سولفاتها ، املاح کلسیم و منیزیم و همچنین عوامل میکروبی و بیماریزا را جدی گرفته و سعی نمود آبی سالم با دمای مناسب و قابل قبول را در اختیار دام قرار داد اکثر آلودگی های آب، یک اثر ناشناخته و نامحسوس روی توان تولیدی حیوان دارد ، مخصوصا در صورتیکه میزان آلودگی آب در غلظتهای پائین باشد و بمدت طولانی مورد مصرف دام قرار گیرد در سلامت و تولید دام کاملا تاثیر گذر است.
 
 
 
 
 
منابع :
 
اصول پرورش گاوهای شیرده ، ترجمه دکتر غلامرضا قربانی و دکتر حشمت اله خسروی نیا
اصول مرغداری و بیماریهای طیور ، تالیف دکتر حسن اوحدی نیا
پرورش گوسفند – تالیف مهندس علی مناف حسینی
تغذیه دام ، ترجمه دکتر رشید صوفی سیاوش
تغذیه علمی و عملی گاو گوشتی ، تالیف پژمان عطریان
روش علمی تغذیه مرغ ، ترجمه دکتر علی نیکخواه و دکتر رضا کاظمی شیرازی
مواد مغذی مورد نیازگاوهای شیری – ترجمه دکتر علی نیکخواه ، دکتر حمید امانلو

بيننده: 4037

نظرات (1)
1. 14 آبان 1389,ساعت 06:33:14
ميريت در پرورش طيور
لطفا مطالب به روز برايم بفرستيد
مهمان

نوشتن نظر
نام:
نظر:

كد:* Code
من اين نظر را دوستانه جهت تماس ارسال ميكنم

تاریخ بروز رسانی ( 02 خرداد 1388 ساعت 07:25 )
 
< بعد   قبل >
 
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
 
 
 
 
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS
   
Mitra Global CMS Mitra Global CMS Mitra Global CMS